Akt o usługach cyfrowych: obowiązki platform od 17 lutego 2024 i zamknięty katalog treści

Akt o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA) to unijne rozporządzenie, które według Urzędu Komunikacji Elektronicznej zaczęło obowiązywać w całej Unii Europejskiej 17 lutego 2024 roku. Duże platformy mają działać przejrzyściej: wyjaśniać użytkownikom, dlaczego treść została usunięta lub ograniczona, i dawać im drogę odwoławczą. Nadzór w Polsce sprawuje Prezes UKE jako koordynator ds. usług cyfrowych.

Stan na 4 listopada 2026. Opieram się na dwóch stronach: Ministerstwa Spraw Zagranicznych na gov.pl oraz UKE. Żadna z nich nie jest tekstem rozporządzenia, więc numerów artykułów tu nie znajdziesz.

Co platformy muszą robić z treściami według DSA

Gov.pl opisuje cel rozporządzenia pięcioma punktami. Dla platform przekładają się one na konkretne obowiązki wobec użytkownika:

• ochrona legalnej wolności słowa,
• prawo do poznania przyczyn usunięcia lub ograniczenia treści,
• procedury odwoławcze od decyzji platform,
• ochrona przed oszustwami, manipulacją i nieuczciwym profilowaniem,
• większa przejrzystość działania algorytmów i reklam.

UKE dodaje, że rozporządzenie ma przeciwdziałać treściom niezgodnym z prawem, dezinformacji i nadużyciom o charakterze systemowym. Podkreśla też, że nie ingeruje w legalnie publikowane treści.

Gov.pl wprost pisze o obowiązkach „dla dużych platform (VLOP)". Strona nie podaje jednak progu, od którego platforma zalicza się do tej grupy, ani listy konkretnych serwisów. Nie sprawdzisz więc tam, czy dany serwis, na którym publikujesz, podlega tym zaostrzonym obowiązkom.

Jakie treści można usunąć na podstawie DSA

Według gov.pl usuwane lub blokowane mogą być wyłącznie treści nielegalne, a katalog takich treści jest zamknięty. Strona wymienia w nim „m.in.":

• pornografię dziecięcą,
• grooming i wykorzystywanie seksualne dzieci,
• oszustwa internetowe,
• nawoływanie do przemocy lub samobójstwa,
• handel ludźmi,
• poważne naruszenia praw autorskich.

Dla twórców najbardziej praktyczny jest punkt o oszustwach internetowych. Sposoby zgłaszania takich przypadków opisałem w tekście Jak zgłosić oszustwo internetowe. Skalę fałszywych reklam z wizerunkiem znanych osób pokazuje zestawienie deepfake'ów i ostrzeżeń z września 2026.

Czy platforma może usunąć legalną, kontrowersyjną treść

Resort odpowiada, że nie na podstawie DSA. Gov.pl pisze, że treści legalne, nawet kontrowersyjne lub krytyczne, nie podlegają usuwaniu na tej podstawie. Dodaje, że rozporządzenie „wyraźnie wyklucza usuwanie treści legalnych, nawet jeśli są one niewygodne politycznie lub światopoglądowo".

O legalności decydują według gov.pl polskie i unijne przepisy, a w razie sporu niezależne organy publiczne i sądy. Strona zaznacza, że DSA nie przenosi tych decyzji do Brukseli ani do prywatnych firm. Zapowiada też ograniczenie „arbitralnej władzy platform" i wymuszenie transparentności ich działań.

To deklaracja resortu, a nie analiza prawna. Regulaminy platform mogą przewidywać własne zasady, a gov.pl nie opisuje, jak DSA układa się z nimi w praktyce.

Odwołanie od decyzji platformy: co zyskuje użytkownik

Gov.pl podkreśla jedną nowość: po raz pierwszy użytkownicy zyskują prawo do odwołania się od decyzji platformy do niezależnej instytucji publicznej, a nie wyłącznie do samego Big Techu. Chodzi o sytuację, w której platforma usuwa lub ogranicza treść.

Strona nie opisuje jednak procedury. Nie znajdziesz tam terminów na odwołanie, wzoru wniosku ani nazwy konkretnego organu, do którego trzeba pisać. UKE zapisuje tylko, że koordynator rozpatruje skargi użytkowników.

Reklamy w DSA: co podają źródła, a czego nie

O reklamach obie strony mówią ogólnie. Z gov.pl wynikają trzy rzeczy:

• jednym z celów DSA jest większa przejrzystość działania algorytmów i reklam,
• rozporządzenie ma chronić przejrzystość reklam politycznych,
• DSA ma ujawniać, kto finansuje reklamy i kampanie wpływu w internecie, co ma ograniczać zjawisko ukrytej propagandy.

Ani gov.pl, ani UKE nie publikują szczegółowych wymogów dla reklam, na przykład tego, jakie dane platforma musi pokazać przy konkretnej reklamie. Nie ma tam też kar za brak przejrzystości. Nie opisuję ich z pamięci.

Oznaczanie reklam przez twórców to osobny temat. Zasady UOKiK opisuje tekst Jak oznaczać reklamę na Instagramie, TikToku i YouTube, a narzędzie czy to reklama pomoże ocenić konkretny przypadek.

Rola UKE i koordynatora ds. usług cyfrowych

Każde państwo członkowskie musi wyznaczyć krajowy organ nadzorujący stosowanie DSA, czyli koordynatora ds. usług cyfrowych. W Polsce został nim Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Według UKE koordynator monitoruje dostawców usług pośrednich, rozpatruje skargi użytkowników oraz współpracuje z regulatorami europejskimi i Komisją Europejską.

Gov.pl dokłada opis granic uprawnień UKE:

Gov.pl używa przy tym czasu przyszłego („UKE będzie mógł"). Przeczytałem obie strony pod kątem daty wejścia w życie polskich przepisów wykonawczych i żadna jej nie podaje. Nie rozstrzygam więc, od kiedy dokładnie UKE ma te uprawnienia w polskim porządku prawnym.

Dzieci w sieci: liczby, którymi resort uzasadnia DSA

Resort stawia ochronę nieletnich w centrum uzasadnienia. Według gov.pl w 2024 roku zgłoszono:

• 28 tysięcy podejrzeń wykorzystywania dzieci w sieci,
• 19 tysięcy zgłoszeń dotyczących treści CSAM, czyli materiałów związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci w internecie, na podstawie danych Dyżur.net,
• ponad 11 tysięcy potwierdzonych przypadków.

Strona pisze, że to wielokrotnie więcej niż w poprzednich latach, ale nie podaje danych porównawczych. Duże platformy i wyszukiwarki mają według niej minimalizować ryzyko kontaktu dzieci z treściami nielegalnymi i szkodliwymi. Mają też projektować interfejsy z myślą o bezpieczeństwie nieletnich, szybciej reagować na zgłoszenia i współpracować z instytucjami.

Resort wiąże DSA także z walką z oszustwami i dezinformacją oraz ze wzmocnieniem cyberbezpieczeństwa. Jeśli interesuje cię ta strona tematu, zobacz dział scam i tekst o tym, jak rozpoznać oszustwo z influencerem w tle. Więcej analiz przepisów znajdziesz w dziale prawo.

FAQNajczęstsze pytania