16 tys. reklam deepfake w pięć tygodni. Co we wrześniu 2026 ostrzegały CERT Polska, NASK, KNF i policja

Wrzesień 2026 był dla oszustów podszywających się pod znane osoby bardzo pracowitym miesiącem. To samo widać po stronie instytucji, które ich tropią. W ciągu kilku tygodni pojawiły się nowe dane NASK, komunikat CERT Polska, raport o tym, ile platforma może zarabiać na scamie, ostra wymiana zdań między Metą a polskimi politykami i przedsiębiorcami, a 3 października kolejny wpis Rafała Brzoski o fałszywym materiale z wizerunkiem jego żony.

Zebrałem w jednym miejscu tylko to, co da się sprawdzić w źródłach. Każda liczba ma link na dole tekstu. Jak samemu odsiać takie reklamy, opisałem w poradniku jak rozpoznać scam influencera. Pozostałe ostrzeżenia znajdziesz w dziale uwaga, scam.

Oś czasu: kto i co ostrzegał od końca sierpnia

Te wydarzenia ułożyłem chronologicznie. Pierwszy wpis jest z końca sierpnia, bo od niego zaczęła się wrześniowa dyskusja o odpowiedzialności platform.

Skala w liczbach: co mówią raporty CERT Polska, NASK i CSIRT KNF

Najświeższe dane podała Ewelina Bartuzi-Trokielewicz, kierowniczka Zakładu Analiz Audiowizualnych i Systemów Biometrycznych NASK. Według relacji Wirtualnemedia.pl z 22.09.2026 analitycy w pięciotygodniowym monitoringu wykryli 16 tys. reklam wygenerowanych z pomocą AI. Wykorzystano w nich wizerunki ponad 450 osób. Straty Polaków na oszukańczych reklamach NASK szacuje na ok. 537 mln zł. W relacjach, które przeczytałem, nie podano metodologii tego szacunku ani okresu, którego dotyczy. Traktuję go więc jako rząd wielkości, nie jako dokładny wynik.

Dla porównania: w maju 2026 r. w materiałach opartych na danych NASK pojawiała się liczba 13,2 tys. reklam i 380 wizerunków. To dane zbierane inną metodą, więc nie zestawiam ich jako dokładnego trendu. Kierunek jest jednak ten sam.

Drugi filar to roczny raport CERT Polska za 2025 r., opublikowany przez NASK 8.04.2026:

• 658 320 zgłoszeń (o 10% więcej niż rok wcześniej),
• 260 783 unikalne incydenty, czyli o 152% więcej niż w 2024 r.,
• 97% incydentów to oszustwa komputerowe,
• blisko 250 tys. domen dopisanych do Listy Ostrzeżeń, o 166% więcej niż w 2024 r.,
• ok. 140 mln zablokowanych prób wejścia na niebezpieczne strony,
• prawie 1,88 mln zablokowanych SMS-ów na podstawie wzorców z numeru 8080.

Kierownik CERT Polska Marcin Dudek tłumaczył, że część wzrostu wynika z tego, że zespół sam lepiej wykrywa infrastrukturę przestępców. Wykres nie pokazuje więc tylko liczby ataków, ale też skuteczność ich wyłapywania.

Trzecie źródło to CSIRT KNF, zespół bezpieczeństwa nadzoru finansowego. W raporcie za 2025 r. (prezentacja 23.03.2026) podał:

• 41 751 niebezpiecznych domen zgłoszonych do blokady, z czego 40 225 (ponad 96%) dotyczyło fałszywych inwestycji,
• 9751 zablokowanych fałszywych reklam na Facebooku,
• 4358 zgłoszonych profili publikujących fałszywe treści, o 41,95% więcej niż rok wcześniej.

KNF tłumaczy spadek liczby domen zmianą taktyki. Oszuści coraz częściej używają formularzy wbudowanych w system reklamowy serwisu społecznościowego (tzw. lead ads) i nie muszą odsyłać ofiary na zewnętrzną stronę. Szczegółowe dane z lat 2022-2025 rozpisałem w poradniku jak rozpoznać scam influencera.

Jak działa schemat „prawdziwy wizerunek, fałszywa inwestycja”

CERT Polska w komunikacie 182/2026 z 29.09.2026 nazywa fałszywe inwestycje jednym z najbardziej powszechnych sposobów wyłudzania pieniędzy od lat. Z komunikatu i wcześniejszych opisów CERT Orange Polska wynika taki przebieg:

1. Reklama w mediach społecznościowych. Wizerunek znanej osoby, logo firmy, czasem film wygenerowany przez AI. Haczykiem bywa zmyślona afera albo sensacyjny „news”.
2. Strona rzekomej platformy inwestycyjnej. Formularz zbiera imię, telefon i e-mail.
3. Telefon od „doradcy”. Fałszywy opiekun namawia na pierwszą wpłatę.
4. Pozorny zysk. CERT Polska opisuje, że ofierze pokazuje się wypłatę małego zysku, żeby zbudować zaufanie przed większymi wpłatami.
5. Przejęcie bankowości. Przestępcy mogą prosić o instalację oprogramowania do zdalnego pulpitu i w ten sposób wyłudzają dane logowania do banku.

CERT Polska wpisuje strony oszustów na Listę Ostrzeżeń i zgłasza fałszywe reklamy do Mety. Zaleca przy tym:

• nie ufać ofertom szybkiego, gwarantowanego zysku,
• sprawdzać firmę na jej oficjalnej stronie, wpisując adres samodzielnie,
• sprawdzać, czy podmiot jest w rejestrach KNF,
• nie instalować oprogramowania do zdalnego sterowania na prośbę obcej osoby.

Technikę samych nagrań dobrze opisał CERT Orange Polska przy czerwcowej kampanii z wizerunkiem aktorki Julii Wieniawy i tenisistki Igi Świątek, które przedstawiono jako rzekome ambasadorki serwisu bukmacherskiego. Obie były tu poszkodowane, a ich wizerunek wykorzystano bez udziału. Według opisu z 11.06.2026 reklamy szły z profili o przypadkowej tematyce (w tym przypadku modowej), co utrudnia automatyczne wykrycie. Głos wygenerowano algorytmem uczonym na próbkach prawdziwego głosu, a kolorowe, ruchome napisy miały odciągać wzrok od zniekształceń wokół ust i żuchwy.

Meta, Instrat i spór o pieniądze z oszukańczych reklam

Najgłośniejszy wątek września to pytanie, ile platforma zarabia na takich reklamach i czy powinna za nie odpowiadać.

16.09.2026 Fundacja Instrat opublikowała raport „Skala problemu. Oszukańcze reklamy na platformach Mety” (autorzy: J. Kopeć, A. Miazga, M. Hetmański). Główne tezy:

• Meta mogła w ciągu roku uzyskać w Polsce ok. 760 mln zł z emisji oszukańczych reklam,
• to ok. 37% przychodów firmy na polskim rynku,
• oszukańcze reklamy mają stanowić ok. 10,8% zasięgu wszystkich reklam na platformach Mety w Polsce.

Analiza opiera się na próbkach z trzech dni, bo Biblioteka Reklam Mety ogranicza pobieranie danych. Metodę krytykowali też komentatorzy, m.in. za przyjęty średni koszt tysiąca wyświetleń. Meta odpowiedziała, że raport to „fikcja stworzona na zamówienie”. Podała też własne liczby: od lipca 2025 do czerwca 2026 r. usunęła ok. 137 tys. oszukańczych reklam pochodzących z Polski, a ponad 88% z nich przed zgłoszeniem przez użytkowników.

Wcześniej, 26.08.2026, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski wysłał do wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej Henny Virkkunen wniosek o ukaranie Mety kwotą co najmniej 250 mln euro na podstawie aktu o usługach cyfrowych (DSA). W uzasadnieniu powołał się na test CERT Polska:

To wniosek, nie decyzja. Komisja Europejska musi sama ocenić materiał i zdecydować, czy wszczyna postępowanie. Na 4.10.2026 Meta nie została ukarana.

W tle trwa cywilny spór Rafała Brzoski i Omeny Mensah z Metą. 27.03.2026 Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał zabezpieczenie wydane wcześniej przez sąd pierwszej instancji. Brzoska ogłosił to 29.04.2026. Według relacji money.pl sąd odrzucił argument, że Meta jest tylko biernym pośrednikiem przy płatnych reklamach. To orzeczenie w przedmiocie zabezpieczenia, a nie wyrok kończący sprawę.

Kto sam mówi, że jego wizerunek wykorzystano

Piszę tylko o osobach, które same publicznie to potwierdziły. Nazwiska z cudzych zestawień pomijam, jeśli zainteresowani się nie wypowiedzieli.

• Rafał Brzoska. Od 2024 r. walczy z reklamami wykorzystującymi jego wizerunek i wizerunek żony. 3.10.2026 opublikował fałszywy materiał z YouTube, w którym jego żonę przedstawiono jako zmarłą.
• Łatwogang. W czerwcu 2026 r. CERT Orange Polska opisał sklep na domenie nawiązującej do jego pseudonimu, zarejestrowanej 26.04.2026. Twórca publicznie zaprzeczył, że ma z nim cokolwiek wspólnego, i wskazał swoje oficjalne kanały: TikTok, Instagram i YouTube.
• Anna Karcz. Starszy, ale dobrze udokumentowany przykład z 2023 r. Influencerka potwierdziła Demagogowi, że oszuści użyli jej wizerunku bez wiedzy i zgody w profilu promującym „program do zarabiania”.

Wpis Brzoski z 3.10.2026, opisany przez money.pl:

Wielkie platformy śmieją się i plują nam wszystkim w twarz!

Rafał Brzoska, wpis w mediach społecznościowych cytowany przez money.pl, 3.10.2026

Brzoska wezwał do wprowadzenia procedur weryfikacji reklamodawców (KYC) na dużych platformach. Wcześniej proponował, by platforma, która zarobiła na reklamie scamowej, oddawała 150% tej kwoty.

Jeśli twórca, którego obserwujesz, nagle „poleca” platformę inwestycyjną, najprościej wejść na jego oficjalny profil i sprawdzić, czy o tym mówi albo czy nie ostrzega przed kradzieżą wizerunku. Jak wygląda prawdziwa, oznaczona współpraca, wyjaśniam w tekście jak oznaczać reklamę u influencera.

Nie tylko reklamy z gwiazdami: aplikacje i fałszywi policjanci na wideo

Wrzesień przyniósł też dwa sąsiednie wątki. Pokazują, że fałszywa reklama w mediach społecznościowych to dziś uniwersalne wejście dla różnych oszustw.

Toll fraud, czyli aplikacje naciągające na płatne usługi. W analizie z 23.09.2026 CERT Polska opisał kampanię na platformach Mety wymierzoną w polskich użytkowników Androida:

• 1235 unikalnych reklam,
• 74 nazwy profili reklamodawców,
• 852 reklamy powiązane z 17 złośliwymi aplikacjami w Google Play.

Tu nie było znanych twarzy. Reklamy straszyły np. „wygaśnięciem” aplikacji do PDF-ów. Google usunął zgłoszone aplikacje, Meta zdjęła wskazane reklamy. CERT zaznacza jednak, że dystrybucja całkiem nie ustała.

Fałszywy policjant na wideorozmowie. Pod koniec września ogólnopolskie media opisały ostrzeżenia policji przed połączeniami wideo z osobą w „policyjnym” stroju. Dolnośląska policja opisała przypadek mieszkanki Lubina, która straciła blisko 13 tys. zł. Policja przypomina, że funkcjonariusze nie prowadzą spraw przez komunikatory i nie potwierdzają ich na wideorozmowach. Prawdziwy policjant ani pracownik banku nigdy nie poprosi o kod BLIK.

Jak zgłosić fałszywą reklamę albo stronę

Zgłoszenie nic nie kosztuje, a bez niego strona nie trafi na Listę Ostrzeżeń. Kanały, które podają CERT Polska i policja:

Strona, którą CERT Polska wpisał już na listę, w wielu sieciach przekierowuje na ostrzeżenie „Uwaga! Ta strona stanowi zagrożenie”. Brak takiego ostrzeżenia nie znaczy jednak, że strona jest bezpieczna. Często po prostu nikt jej jeszcze nie zgłosił.

Jeśli masz wątpliwość, czy dany post twórcy to w ogóle reklama, sprawdź go w naszym narzędziu czy to reklama?. O karach UOKiK dla influencerów za promowanie piramid finansowych piszę osobno w tekście UOKiK i influencerzy w 2026 r..

FAQNajczęstsze pytania