Lista ostrzeżeń KNF i art. 171 Prawa bankowego: co znaczy wpis, a czego brak wpisu
Lista ostrzeżeń KNF zbiera zawiadomienia o przestępstwach, głównie z art. 171 Prawa bankowego. Wpis to nie wyrok, a brak wpisu niczego nie gwarantuje.
Lista ostrzeżeń KNF to wykaz podmiotów, w sprawie których Komisja Nadzoru Finansowego złożyła zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa albo przystąpiła do cudzego postępowania karnego jako pokrzywdzony. Wpis oznacza więc podejrzenie albo toczące się postępowanie, a nie automatycznie wyrok. Brak wpisu też niczego nie przesądza, bo sama KNF pisze, że brak podmiotu na liście „nie zwalnia z powinności sprawdzenia go w wiarygodnych źródłach informacji".
Przeczytałem stronę Listy ostrzeżeń publicznych KNF w dniu 10 listopada 2026. Poniższy tekst opisuje, jak ta lista jest zbudowana i jak z niej korzystać, zanim wpłacisz komukolwiek pieniądze.
Co publikuje lista ostrzeżeń KNF, a czego nie
Strona wymienia trzy rodzaje treści:
- informacje o zawiadomieniach o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które złożyła sama Komisja
- informacje o postępowaniach karnych prowadzonych z urzędu albo po zawiadomieniu innego podmiotu niż KNF, w których Przewodniczący Komisji skorzystał z uprawnienia pokrzywdzonego
- linki do ostrzeżeń organizacji międzynarodowych i zagranicznych organów nadzoru
Lista nie jest więc rejestrem wszystkich firm, które kiedykolwiek kogoś oszukały. Obejmuje tylko sprawy, w które KNF formalnie się zaangażowała. Oszust, którego nikt nie zgłosił do KNF albo wobec którego Komisja nie złożyła zawiadomienia, na niej nie trafi.
Na przeglądanej stronie nie znalazłem daty ostatniej aktualizacji listy. Nie zakładaj więc, że wpis o nowej platformie pojawi się w dniu, w którym zobaczyłeś jej reklamę.
Na jakiej podstawie KNF publikuje ostrzeżenia
Portal CEBRF KNF przypomina, że zawiadomienia podaje się do publicznej wiadomości na podstawie art. 6b ust. 1 ustawy z 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym. Informacje o postępowaniach karnych, w których Przewodniczący skorzystał z uprawnień pokrzywdzonego, wynikają z art. 6b ust. 6 tej samej ustawy.
Lista dotyczy przestępstw opisanych w kilkunastu przepisach z różnych ustaw:
| Ustawa | Przepisy, których dotyczą zawiadomienia |
|---|---|
| o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (28 sierpnia 1997) | art. 215 i art. 216 |
| Prawo bankowe | art. 171 ust. 1-3 |
| o giełdach towarowych (26 października 2000) | art. 56a i art. 57 |
| o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej | art. 430 |
| o dystrybucji ubezpieczeń (15 grudnia 2017) | art. 89 i art. 90 |
| o pracowniczych programach emerytalnych (20 kwietnia 2004) | art. 50 ust. 1 i 2 |
| o indywidualnych kontach emerytalnych i zabezpieczenia emerytalnego (20 kwietnia 2004) | art. 40 |
| o funduszach inwestycyjnych | art. 287 i art. 290-296 |
| o obrocie instrumentami finansowymi (29 lipca 2005) | art. 178 |
| o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu (29 lipca 2005) | art. 99 i art. 99a |
| o usługach płatniczych (19 sierpnia 2011) | art. 150 i art. 151 |
Odnośniki do Dziennika Ustaw na stronie CEBRF pochodzą z lat 2019-2021. Jeśli czytasz konkretny przepis, sprawdź jego aktualne brzmienie.
Art. 171 Prawa bankowego: najczęstsza podstawa wpisów
Sekcja, którą przeczytałem w całości do wpisu nr 37, dotyczy zawiadomień z art. 171 ust. 1-3 Prawa bankowego. KNF opisuje to jako wykonywanie czynności bankowych bez zezwolenia Komisji, w szczególności przyjmowanie wkładów pieniężnych w celu obciążania ich ryzykiem.
W praktyce to model „pseudobanku": podmiot przyjmuje od ludzi pieniądze, choć nie ma do tego uprawnień. W wierszach widać różne warianty. Są spółki z numerem KRS, firmy zagraniczne z adnotacją „podmiot nie jest zarejestrowany w Polsce" oraz podmioty działające przez strony internetowe, przy których w kolumnie z numerem stoi „brak danych". Nazwy części z nich mają w sobie słowo „bank", mimo że wpis dotyczy działalności bez zezwolenia.
Jak czytać wiersz: kolumny i skróty
Tabela ma stałą budowę. Zrozumienie kolumn pozwala odróżnić świeże zawiadomienie od sprawy zakończonej wyrokiem.
| Kolumna | Co w niej znajdziesz |
|---|---|
| Nazwa podmiotu | firma, nazwa platformy albo adres strony, przez którą działał podmiot |
| Numer identyfikujący | KRS, NIP lub REGON; czasem „brak danych" albo informacja, że podmiot nie jest zarejestrowany w Polsce |
| Właściwa prokuratura | prokuratura prowadząca sprawę; bywa dopisek, że sprawę przekazano innej |
| Wzmianki o prawomocnych orzeczeniach | wyroki skazujące, umorzenia, przekazanie wniosku za granicę |
| Informacje istotne | przepis, o który chodzi, oraz kto zainicjował sprawę |
W ostatniej kolumnie powtarzają się dwa typy zapisów:
- „Zawiadomienie złożone przez UKNF" oznacza, że impuls wyszedł z nadzoru.
- „Przewodniczący KNF przystąpił do postępowania zainicjowanego przez inny podmiot" oznacza, że sprawę zaczął kto inny, a KNF dołączyła jako pokrzywdzony.
Cztery etapy, które widać w jednej tabeli
Ta sama lista zawiera sprawy na bardzo różnym etapie. Wpisu nie czyta się więc jednakowo.
Samo zawiadomienie. Większość wierszy, które przeczytałem, ma w kolumnie orzeczeń myślnik. Oznacza to zawiadomienie i wskazanie prokuratury, bez wzmianki o rozstrzygnięciu.
Prawomocny wyrok skazujący. Wpisy podają datę i sąd. Przykłady z listy to 24 maja 2021 r. (sąd rejonowy, sygnatura X K 1076/19), 10 lipca 2022 r. (sąd okręgowy w Katowicach, sygnatura XVI K 123/22), 23 listopada 2023 r., 20 grudnia 2024 r. (dwa osobne wpisy) oraz 22 kwietnia 2026 r. (Sąd Okręgowy w Warszawie). W każdym z tych wpisów stoi, że wyrok jest prawomocny.
Umorzenie śledztwa. Jeden z wpisów, dotyczący osoby prywatnej, zawiera informację o postanowieniu o umorzeniu śledztwa z 24 czerwca 2024 r., które jest prawomocne. To dobry dowód, że wpis na liście nie jest równoznaczny z ustaleniem winy.
Przekazanie sprawy za granicę. W wierszu dotyczącym podmiotu z Węgier widnieje wzmianka, że 29 grudnia 2015 r. prokuratura okręgowa w Tarnowie zakończyła śledztwo i przekazała wniosek o wszczęcie postępowania do prokuratury w Budapeszcie.
Wpis nie zawsze jest też „wieczny" w tej samej formie. Wiersze opisują zmiany właściciela albo nazwy, np. „obecnie: ..." przy spółkach. Szukając firmy, sprawdzaj więc nie tylko nazwę, ale też numer KRS, NIP lub REGON.
Brak wpisu niczego nie gwarantuje
Z konstrukcji listy wynikają trzy powody, dla których czysta karta nie jest dowodem uczciwości.
- Lista obejmuje tylko sprawy, w których KNF złożyła zawiadomienie albo przystąpiła do postępowania.
- Zawiadomienie pojawia się po fakcie, więc nowa platforma może działać, zanim ktokolwiek ją zgłosi.
- Podmiot może zmienić nazwę, adres strony lub formę prawną, a wpis nadal będzie dotyczył starych danych.
KNF w zdaniu o „wiarygodnych źródłach" nie wyjaśnia, jakie to źródła. Dlatego sprawdzanie warto rozłożyć na kilka kroków:
- Porównaj numer KRS, NIP lub REGON z danymi, które podaje firma w regulaminie i na stronie.
- Przy ofertach reklamowanych w social mediach sprawdź, czy nie chodzi o schemat opisany w tekście o deepfake'ach w reklamach.
- Jeśli oferta obiecuje zysk z „inwestowania" w grupie znajomych lub u twórcy, porównaj ją z opisem piramidy finansowej.
- Przy zakupach, nie lokatach, użyj pięciu kontroli z poradnika o sprawdzaniu sklepu internetowego.
Jeśli pieniądze już poszły, procedurę zgłoszenia opisuje tekst o zgłaszaniu oszustwa internetowego. Kontekst wiadomości, które zwykle poprzedzają takie wpłaty, znajdziesz w poradnikach o phishingu i smishingu. Rozmowy telefoniczne i fałszywe numery wyjaśnia tekst o spoofingu.
Gdzie szukać dalej: portal CEBRF
Strona zawierająca opis podstaw prawnych działa w serwisie CEBRF KNF. W menu widać m.in. działy „Schematy Oszustw", „Encyklopedia Cyberbezpieczeństwa", „CSIRT KNF", „Materiały Edukacyjne" i „Cyberbezpieczeństwo". Kontakt do serwisu to cebrf@knf.gov.pl.
Nie sprawdzałem treści tych działów, więc nie opisuję, co dokładnie zawierają. Traktuj je jako kolejne miejsce do sprawdzenia, a nie jako gwarancję bezpieczeństwa konkretnej firmy.
FAQNajczęstsze pytania
Czy wpis na liście KNF oznacza, że firma została skazana?
Nie. Wpis oznacza zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa albo udział KNF w postępowaniu karnym. Wyrok pokazuje dopiero kolumna o prawomocnych orzeczeniach, a część wpisów kończy się umorzeniem.
Czy brak firmy na liście KNF oznacza, że jest bezpieczna?
Nie. KNF pisze wprost, że brak podmiotu na liście nie zwalnia z powinności sprawdzenia go w wiarygodnych źródłach informacji. Lista obejmuje tylko sprawy, w które Komisja formalnie się zaangażowała.
Co oznacza art. 171 Prawa bankowego w wpisach KNF?
KNF opisuje go jako wykonywanie czynności bankowych bez zezwolenia Komisji, w szczególności przyjmowanie wkładów pieniężnych w celu obciążania ich ryzykiem. Wpisy dotyczą ust. 1-3 tego artykułu.
Co znaczy wpis „Zawiadomienie złożone przez UKNF"?
Oznacza, że impuls do sprawy wyszedł z nadzoru, czyli Komisja sama złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Gdy w wierszu jest „Przewodniczący KNF przystąpił do postępowania zainicjowanego przez inny podmiot", sprawę zaczął ktoś inny, a KNF działa jako pokrzywdzony.
ŹRÓDŁA - 2Źródła i daty
- Lista ostrzeżeń publicznych KNF - Komisja Nadzoru Finansowego - dostęp 10.11.2026
- Lista Ostrzeżeń Publicznych KNF - CEBRF KNF - dostęp 10.11.2026
