Oszustwo na blika zaczyna się od przejętego konta znajomego - jak je rozpoznać

Oszustwo na blika zwykle nie zaczyna się od telefonu z banku, tylko od włamania na konto w portalu społecznościowym. Przestępca pisze z przejętego profilu do znajomych właściciela, prosi o szybką pożyczkę i każe przesłać kod BLIK. Gdy go dostanie, wpisuje go w bankomacie i wypłaca pieniądze, a transakcji wykonanej kodem nie da się już cofnąć, inaczej niż zwykłego przelewu.

Jak wygląda oszustwo na blika krok po kroku

Przeczytałem komunikat policji z 20 czerwca 2023 roku. Mieszkańcy województwa, w którym działa KWP we Wrocławiu, według niego niemal w każdym tygodniu zgłaszali takie sprawy do różnych jednostek. Schemat wygląda tak:

1. Nieznany sprawca włamuje się na konto w portalu społecznościowym.
2. Przez komunikator pisze do znajomego albo do wielu znajomych właściciela konta.
3. Prosi o szybką pożyczkę pieniędzy.
4. Ofiara loguje się do aplikacji banku, generuje kod do płatności telefonem i wysyła go „znajomemu”.
5. Oszust od razu wpisuje kod w bankomacie i wypłaca gotówkę.

Policja zaznacza, że właściciel konta musi potwierdzić każdą transakcję. Robi to jednak z automatu, bo wierzy, że pomaga znajomemu w pilnej potrzebie. Prośba wygląda wiarygodnie, bo przychodzi z prawdziwego, tylko przejętego profilu.

Dlaczego kodu BLIK nie cofniesz

Policja wskazuje różnicę wprost: w przeciwieństwie do płatności tradycyjnym przelewem transakcji dokonanych za pomocą kodu BLIK nie można już cofnąć. Do tego oszust wypłaca pieniądze niezwłocznie po otrzymaniu kodu. Masz więc bardzo mało czasu na reakcję.

Jest jednak jedno zabezpieczenie, które zostaje po twojej stronie. Według komunikatu oszust nie wypłaci pieniędzy kodem, dopóki nie potwierdzisz transakcji w swoim telefonie. Ekran z potwierdzeniem jest ostatnim momentem, w którym możesz przerwać cały proces.

Nie myl tej sytuacji z zakupem kartą. Chargeback po oszukanym zakupie kartą to osobna procedura, a komunikat policji o BLIK-u jej nie opisuje. Przy kodzie przekazanym „znajomemu” policja mówi tylko, że transakcji nie da się cofnąć.

Jakie wiadomości powinny cię zatrzymać

Policja zauważa, że pomysły oszustów są „naprawdę przeróżne”. W komunikacie z 2023 roku wymienia kilka wymówek:

• brak pieniędzy na powrót do domu,
• potrzeba opłacenia wizyty u lekarza,
• niezbędna naprawa auta.

Wspólny mianownik jest taki, że przestępcy przeważnie tłumaczą się chwilowym brakiem środków i obiecują oddać pieniądze w najbliższym czasie. Do tego dochodzą pośpiech i prośba przez komunikator zamiast rozmowy. Policja radzi więc zachowywać czujność i bardzo ostrożnie podchodzić do każdej wiadomości z prośbą o pożyczkę.

Jeśli taka wiadomość przyjdzie od kogoś, kto nigdy wcześniej nie pożyczał od ciebie pieniędzy, potraktuj to jako dodatkowy sygnał. Komunikat policji tego nie mówi, to moja wskazówka do własnej oceny sytuacji. Zasada z komunikatu pozostaje ta sama: najpierw sprawdź, kto naprawdę pisze.

Cztery porady policji w praktyce

Komunikat z 2023 roku zaczyna od dwóch ogólnych rad: zweryfikuj osobę, której przekazujesz kod, i upewnij się, że nie masz do czynienia z oszustem. Potem podaje cztery konkretne zasady.

• Dwuskładnikowe uwierzytelnienie kont społecznościowych. Wtedy konto o wiele trudniej przejąć, bo zalogowanie wymaga potwierdzenia przez SMS.
• Potwierdzanie tożsamości „znajomych” z komunikatora. Najlepiej zadzwonić bezpośrednio do tej osoby. Policja podkreśla, że połączenie zajmie kilka chwil, a da pewność, że to znajomy potrzebuje pomocy.
• Sprawdzanie danych transakcji w aplikacji bankowości mobilnej przed jej zatwierdzeniem.
• Ochrona telefonu, a szczególnie PIN-u do aplikacji mobilnej banku.

Telefon do znajomego jest tu najprostszym narzędziem. Jeśli prawdziwy właściciel konta odbierze i nic nie wie o prośbie, wiesz, że jego profil został przejęty. Wtedy dobrze jest dać znać jemu i wspólnym znajomym. Jeśli nie odbiera, nie wysyłaj kodu „na wszelki wypadek”. Policja radzi też spotkać się osobiście albo zadzwonić i porozmawiać o tym, czy pieniądze są naprawdę potrzebne.

Druga odmiana: przelew „przez pomyłkę” i prośba o zwrot

Komunikat Komendy Powiatowej Policji w Złotoryi z 9 lutego 2026 roku opisuje inny scenariusz, nazwany „nową i coraz częściej stosowaną metodą”. Tutaj nie musisz mieć przejętego konta. Wystarczy, że na twoje konto wpłynie niespodziewany przelew BLIK.

Według policji wygląda to tak:

1. Przestępcy publikują w internecie fałszywe ogłoszenie sprzedaży i podają błędny numer telefonu do płatności BLIK.
2. Kupujący przelewa pieniądze, które trafiają na konto osoby trzeciej, czyli twoje.
3. Dzwoni ktoś podający się za nadawcę, mówi o „pomyłce” i prosi o szybki zwrot na inny numer telefonu powiązany z BLIK-iem.
4. Po otrzymaniu pieniędzy oszuści znikają, a prawdziwie poszkodowany kupujący zgłasza sprawę policji.

Skutek jest groźny dla ciebie. Policja ostrzega, że osoba, która „oddaje pieniądze”, może zostać wskazana jako pośrednik w oszustwie. To dlatego komunikat mówi o nieświadomym wciągnięciu w proceder.

Co radzi policja przy „pomyłkowym” przelewie

• Nie odsyłaj pieniędzy na inny numer telefonu ani na inne konto „na prośbę” telefoniczną.
• Nie działaj pod presją czasu ani emocji, bo to typowa metoda manipulacji.
• Skontaktuj się niezwłocznie ze swoim bankiem i zgłoś podejrzany przelew.
• W razie wątpliwości poinformuj policję.

Policja dodaje, że uczciwy błąd w przelewie powinien być wyjaśniany za pośrednictwem banku, a nie prywatnych telefonów.

Dwie odmiany obok siebie

Co dalej, jeśli kod już poszedł

Komunikat z 2023 roku skupia się na prewencji i nie opisuje procedury po stracie pieniędzy. Komunikat z 2026 roku przy drugiej odmianie mówi wprost: skontaktuj się niezwłocznie z bankiem i zgłoś podejrzany przelew, a w razie wątpliwości poinformuj policję. Takie kroki mają sens także przy pierwszym schemacie. Ścieżkę zgłoszeń opisałem w tekście jak zgłosić oszustwo internetowe.

Jeśli chcesz zrozumieć szerszy kontekst, zobacz phishing i sygnały fałszywej wiadomości, smishing oraz spoofing i zasadę oddzwonienia. Przy tej ostatniej zasadzie dzwonisz sam, na numer, który znasz, a nie na ten z wiadomości. Pokrewny schemat z odbiorem pieniędzy opisałem w tekście o oszustwie na OLX przez WhatsApp.

FAQNajczęstsze pytania